Mutfak yenilemede dikkat edilmesi gerekenler
Yazan: MONE Tadilat Dekorasyon mühendislik ekibi · Yayın:
Kısa cevap: Mutfak yenileme dolap planıyla başlar: ocak, eviye ve buzdolabı arasındaki çalışma düzeni, cihazların yerleri ve depolama ihtiyacı netleşmeden tesisat ve elektrik noktaları belirlenmemelidir. Ardından tesisat, duvar ve zemin işleri, ölçü alma, dolap ve tezgâh montajı, tezgâh arası kaplama ve aydınlatma sırasıyla ilerlenir. Malzeme seçiminde görünüm kadar suya, ısıya ve çizilmeye dayanıklılık önemlidir.
Mutfak, evin en çok kullanılan ve en çok iş kalemini bir araya getiren bölümüdür. Dolap, tezgâh, ankastre cihazlar, eviye, tesisat, elektrik, aydınlatma, havalandırma ve kaplamalar küçük bir alanda birbirine bağlıdır. Bu yüzden mutfak yenilemede başarının sırrı, işe malzeme seçerek değil, nasıl kullanılacağını planlayarak başlamaktır.
Bu yazıda mutfak yenilemeye başlamadan önce düşünülmesi gerekenleri, malzeme seçiminde dikkat edilecek noktaları ve uygulamanın hangi sırayla yapılması gerektiğini anlatıyoruz.
Önce kullanım: mutfağınızı nasıl kullanıyorsunuz?
İyi bir mutfak planı, ev halkının alışkanlıklarından çıkar. Planlamaya başlamadan önce şu soruların cevabı netleşmelidir:
- Mutfakta günde kaç öğün, kaç kişi için yemek yapılıyor?
- Mutfakta oturup yemek yenecek mi; masa, ada ya da bar tezgâhı isteniyor mu?
- Mutfak salona açık mı olacak, kapalı mı kalacak?
- Hangi cihazlar ankastre olacak: fırın, ocak, bulaşık makinesi, buzdolabı, mikrodalga?
- Kiler, çöp ayrıştırma, küçük ev aletleri için ne kadar depolama alanı gerekiyor?
- Mutfağı aynı anda birden fazla kişi kullanıyor mu?
Çalışma düzeni ve dolap yerleşimi
Mutfakta en çok gidip gelinen üç nokta buzdolabı, eviye ve ocaktır. Bu üç nokta arasındaki yolun kısa ve engelsiz olması, mutfağın rahat kullanılmasını sağlar. Eviye ile ocak arasında hazırlık için yeterli tezgâh alanı bırakılması, ocağın pencere önüne ya da kapı ağzına konmaması ve buzdolabının açılan kapağının geçişi kapatmaması temel kurallardır.
Mutfağın biçimine göre farklı yerleşimler uygulanabilir: tek duvar boyunca düz mutfak, L tipi, U tipi, karşılıklı iki sıra ya da ada mutfak. Ada, geniş mutfaklarda hem çalışma hem oturma alanı sağlar ama çevresinde rahat geçiş için yeterli boşluk bırakılmalıdır. Dar bir mutfakta ada sıkıştırmak yerine L ya da U yerleşimi çoğu zaman daha kullanışlıdır.
Tesisat ve elektrik: dolap planı netleşmeden başlamayın
Mutfak yenilemede en sık yapılan hata, dolap planı kesinleşmeden tesisat ve elektriğe başlamaktır. Her cihazın elektrik, su ve gider bağlantısı, dolap planındaki yerine göre bırakılmalıdır. Sonradan yer değiştiren bir eviye ya da bulaşık makinesi, yeni döşenmiş seramiğin kırılmasına yol açabilir.
- Ocak, fırın ve bulaşık makinesi gibi yüksek güç çeken cihazlar için uygun hatlar düşünülmelidir.
- Tezgâh üstünde, küçük ev aletleri için yeterli sayıda priz planlanmalıdır.
- Eviye ve bulaşık makinesinin gider bağlantıları birbirine yakın tutulmalıdır.
- Buzdolabında su bağlantısı gerekiyorsa baştan düşünülmelidir.
- Doğalgazlı ocak kullanılacaksa ocağın yeri ve bağlantısı, gaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği firmalar aracılığıyla ve onay süreciyle değiştirilebilir.
Elektrik ve su işleri yetkili ustalar tarafından yapılmalıdır. Eski binalarda mutfak yenilenirken tesisatın da yenilenmesi, ileride çıkabilecek bir arızanın yeni dolapların ve tezgâhın sökülmesine yol açmasını önler.
Mutfağı salona açmak
Açık mutfak, mutfak yenilemede en çok istenen değişikliklerden biridir. Kaldırılması düşünülen duvarın taşıyıcı olup olmadığı yerinde ve proje üzerinden incelenmeden anlaşılamaz. Kolon, kiriş ve perde duvarlara müdahale edilmez; taşıyıcı olmayan duvarlarda da önce inşaat mühendisi incelemesi yapılmalıdır. Gerekiyorsa yönetim planı ve belediye izni süreci işletilir.
Açık mutfakta koku ve buhar salona yayılacağı için davlumbazın gücü ve havalandırma daha da önemli hale gelir. Ayrıca mutfak ile salonun malzeme ve renk dili birlikte düşünülmelidir.
Dolap gövdesi ve kapak seçimi
Mutfak dolabında gövde ve kapak ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Gövde, özellikle eviye altında neme maruz kalır; bu yüzden neme dayanıklı malzeme ve iyi kenar bandı uygulaması önemlidir. Kapaklar ise mutfağın görünümünü belirler; parlak ya da mat yüzeyler, lake, akrilik veya ahşap görünümlü seçenekler arasında görünüm, çizilme direnci ve temizlik kolaylığı açısından farklar vardır.
Menteşe, ray ve kulp gibi donanımlar mutfağın yıllar içindeki kullanım konforunu doğrudan etkiler. Sık açılıp kapanan çekmecelerde kaliteli raylar, ağır tencereler için tam açılır çekmeceler ve köşe dolaplarda erişimi kolaylaştıran sistemler tercih edilebilir.
Tezgâh ve tezgâh arası
Tezgâh, mutfağın en çok yıpranan yüzeyidir. Seçim yaparken sıcak tencereye, bıçağa, suya ve lekeye karşı dayanıklılık birlikte değerlendirilmelidir. Eviye ve ocak bölgelerinde tezgâhın birleşim yerleri ve kenar detayları suyun içeri sızmasını önleyecek şekilde uygulanmalıdır.
Tezgâh arası, yani tezgâh ile üst dolaplar arasındaki duvar, yağ ve suya maruz kaldığı için kolay temizlenen bir kaplamayla kapatılmalıdır. Bu yüzeyin rengi ve deseni, tezgâh ve kapaklarla birlikte seçilmelidir.
Aydınlatma ve havalandırma
Mutfakta genel aydınlatmanın yanında çalışma yüzeyinin de ayrıca aydınlatılması gerekir. Üst dolap altına yerleştirilen aydınlatmalar tezgâhta gölge oluşmasını engeller. Adanın üzerinde sarkıt aydınlatmalar hem işlev hem görünüm sağlar. Aydınlatma noktaları asma tavan ve dolap planıyla birlikte belirlenmelidir.
Davlumbaz, mutfağın büyüklüğüne ve kullanım yoğunluğuna uygun seçilmeli; mümkünse dışarıya bağlantılı bir hava kanalı düşünülmelidir. Yetersiz havalandırma, dolap kapaklarında ve duvarlarda zamanla yağ ve nem birikmesine yol açar.
Mutfak yenilemede uygulama sırası
- Kullanım ihtiyacının belirlenmesi ve dolap planı
- Malzeme seçimleri: kapak, gövde, tezgâh, tezgâh arası, cihazlar
- Söküm ve koruma
- Gerekiyorsa duvar değişiklikleri (mühendis incelemesinden sonra)
- Elektrik, su ve gider tesisatı; cihaz bağlantı noktaları
- Sıva, alçı ve gerekiyorsa asma tavan
- Zemin kaplaması
- Kesin ölçü alma ve dolap üretimi
- Dolap ve tezgâh montajı
- Tezgâh arası kaplama, eviye, batarya ve cihazların montajı
- Aydınlatma, boya rötuşu, temizlik ve kontrol
Dolapların kesin ölçüsü, duvar ve zemin işleri bittikten sonra alınmalıdır. Böylece dolaplar yerine tam oturur ve tezgâh birleşimleri düzgün olur.
Sık yapılan hatalar
- Dolap planı kesinleşmeden priz, su ve gider noktalarını belirlemek
- Tezgâh üstünde yetersiz priz bırakmak
- Ocağı pencere önüne ya da geçiş yoluna yerleştirmek
- Köşe dolapları erişilemez şekilde planlamak
- Davlumbazı mutfağın büyüklüğüne göre küçük seçmek
- Eviye altında neme dayanıksız malzeme kullanmak
- Dolap ölçüsünü zemin ve duvar işleri bitmeden almak
Sık sorulan sorular
Mutfak yenilemeye nereden başlanır?
Mutfağın nasıl kullanılacağını belirleyip dolap planını çıkararak başlanır. Tesisat ve elektrik noktaları bu plana göre belirlenir.
Mutfağı salona açmak mümkün mü?
Duvarın taşıyıcı olup olmadığına bağlıdır. Önce inşaat mühendisi incelemesi yapılır; taşıyıcı elemanlara müdahale edilmez. Gerekiyorsa yönetim planı ve belediye izni süreci işletilir.
Mutfak dolabı ölçüsü ne zaman alınır?
Duvar ve zemin işleri bittikten sonra alınır. Böylece dolaplar ve tezgâh yerine tam oturur.
Mutfak yenilenirken tesisat da değişmeli mi?
Eski binalarda önerilir. Tesisat yenilenmeden yapılan bir mutfakta ileride çıkabilecek bir arıza, yeni dolapların ve tezgâhın sökülmesine yol açabilir.
İlgili hizmetlerimiz
Diğer rehber yazıları
- Komple ev tadilatı nasıl yapılır? Adım adım iş sırası
- Villa tadilatı ne kadar sürer, maliyeti neye göre değişir?
- Villa havuzu yaptırmadan önce bilinmesi gerekenler
- Tadilat keşfinde nelere bakıyoruz?
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Yapıyı ilgilendiren her değişiklik için yerinde inceleme gerekir.